فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
249
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
اين بيچاره را ياد فرموده و بدعاى خير و ثواب فاتحه مشرّف نموده بخوانند و آن سه بيت اين است . ابيات عربى كه بر لوح نوشته آيد [ 109 پ ] و لست الذى فى عيشتى ادع الهوى * و ان مت عشقا فالعشيق شهيدا و لازلت اجرى من جفونى ادمعى * و ان اغرقتنى فالغريق شهيدا و اوقد نيران الهوى من جوانحى * و ان احرقتنى فالحريق شهيدا و چون در صحاح اخبار و آثار ، فضايل ثواب بسيار در اجراء آب و روان گردانيدن چشمه و نهر و فرو بردن چاه و مهيّا داشتن خم بر سر راهها جهة آشاميدن آب آينده و رونده ثابت شده ، در وصيّت مذكور شد كه هر جا مدفن اين فقير باشد در محاذاة آن خم آبى ترتيب كنند ، جهة آينده و رونده و بران شبه قبّه سازند كه خم در آنجا نهاده باشد و بر پيشگاه آن قبّه اين رباعى نويسند . رباعيه در رهگذر جهان رسيديم و شديم * بسيار عجايبى كه ديديم و شديم يك جرعهء آب بود دوران حيات * كز خم فلك روان كشيديم و شديم و فى الواقع تصدّق به آب ، جهة ميّت ثوابى عظيم دارد ، چه در حديث ثابت شده كه سعد بن عباده را رضى اللّه عنه كه از اكابر صحابه بود والده وفات كرد ، با حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلّم گفت : يا رسول اللّه مادرم وفات كرده كدام صدقه فاضلترست ؟ آن حضرت فرمود : آب از همه صدقها فاضلترست . پس سعد چاه آبى مهيّا ساخت كه مردم از آن آب بردارند و گفت ثواب اين آب از براى مادر سعدست همچنين صحيح شده و اللّه اعلم . فى الجمله روز جمعهء سيزدهم مرض قبل از صلوة جمعه امارات و مخايل موت تمامى ظاهر شد و در نفس ، يأس تمام از حيات حاصل آمد و هماى بلند پرواز روح ، آغاز طيران در فضاى بىانتهاى عالم قدس نهاد و چشم اميد از استخوان بدن فرسوده